Rodzaje coachingu

Eksperci zwykle dzielą coaching na dwa rodzaje, tj. business coaching i life        coaching. Chociaż sztywny podział rodzajów coachingu nie istnieje, a eksperci różnie określają ten podział.

Business coaching jest realizowany w obszarze korporacji i biznesu, i związany jest z tematami dotyczącymi pracy, jej przebiegu, realizacji celów firmy. Prowadzą go bardzo często coachowie zatrudnieni w danej firmie. Często też zarząd zatrudnia ich spoza organizacji. W coachingu biznesowym praca polega na zadawaniu otwartych pytań. Dzięki nim klient może skupić uwagę na swoim wnętrzu i dużo dowiedzieć się na swój temat, co pomaga w określeniu kierunku działań. Podczas pracy z coachem klient może się przyjrzeć swojej sytuacji z różnych stron. Znaleźć przyczynę problemu, przede wszystkim tą wewnętrzną. Zwykle pracuje się według modelu GROW, opracowanego przez pioniera coachingu w Wielkiej Brytanii sir Johna Whitmore’a [1]. GROW jest skrótem od GOAL, czyli określenie celu; REALITY, oznacza rozpoznanie rzeczywistości, w której żyje coachowany, OPTIONS, to poznanie możliwości – rożnych perspektyw, WILL, jest podjęciem decyzji i ustaleniem planu działania[2]. W rozdziale dotyczącym wybranych metod i narzędzi wykorzystywanych w coachingu został szerzej omówiony Model GROW. W ramach business coaching realizuje się executive coaching, który dedykowany jest kluczowym osobom w firmie, zazwyczaj wyższej kadrze zarządzającej. Prowadzi się go w celu polepszenia sposobu podejmowania decyzji strategicznych i zdolności przywódczych. Jest procesem rozwoju kompetencji menedżerskich, rozszerza perspektywę dotychczasowych sposobów zarządzania. Formę rozwoju i doskonalenia się menedżera, jaką jest executive coaching, rekomenduje się zwłaszcza wówczas, gdy[3]:

  • menedżer chciałby znaleźć lepsze sposoby funkcjonowania w swojej roli lidera,
  • menedżer przeprowadza w organizacji proces zmian, podczas którego pojawiają się różne napięcia i bariery, a menedżer pragnie je skutecznie pokonać,
  • po wdrożeniu nowych rozwiązań, w przypadku ryzyka powrotu przez menedżera do starych sposobów zachowania,
  • po odbyciu szkolenia, w celu przełożenia pozyskanej wiedzy na praktykę działania,
  • zawsze, gdy menedżer pragnie się rozwijać, doskonalić lub poznać i pokonać swoje ograniczenia, przeszkadzające mu w efektywnym funkcjonowaniu.

Inną formą business coachingu jest career coaching, który polega na wsparciu osób, które chcą świadomie pokierować swoją karierą zawodową, pragną rozwoju swojej kariery, otworzenia się na możliwości awansu, są zdecydowane na wprowadzenie konkretnej zmiany w swojej sytuacji zawodowej, stoją przed znaczącymi decyzjami zawodowymi, przerwały rozwój swojej kariery, np. z powodu choroby, wyjazdu zagranicznego lub urlopu macierzyńskiego, utraciły pracę w wyniku okoliczności zewnętrznych lub mają wątpliwości, co do obranej ścieżki zawodowej, w kontekście własnych aspiracji i potencjału[4]. Coaching kariery jest wsparciem w prowadzeniu ścieżki zawodowej klienta tak, by jej przebieg był zgodny z jego wartościami, potrzebami i umiejętnościami. Podczas sesji coachingowych, coachee pracuje nad różnymi zagadnieniami, takimi jak: odkrywanie własnych talentów, tworzenie strategii rozwoju ścieżki zawodowej, identyfikacja mocnych stron i szans na rynku pracy, wyznaczanie krótko i długoterminowych planów zawodowych, networking        w budowaniu własnej kariery oraz marketing osobisty.

Life coaching skupia się na życiu osobistym klienta, chociaż podczas pracy mogą być poruszane kwestie zawodowe. Pomaga między innymi w znalezieniu równowagi między wymaganiami stawianymi w pracy, a potrzebami rodziny. Pozwala ustalić życiowe priorytety. Life coaching pomaga ludziom w sprecyzowaniu życiowych celów i wspiera     w ich osiąganiu. Coach wspiera podopiecznego, aby skuteczniej radził sobie w różnych życiowych rolach i sytuacjach, pokonywał wewnętrzne blokady. Life coaching jest dla tych, którzy chcą zmienić coś w swoim życiu, np. być lepszymi partnerami, rodzicami, małżonkami etc. Life coaching pomaga w uzyskaniu równowagi pomiędzy życiem zawodowym, a prywatnym, uporać się ze zbytnią nieśmiałością, brakiem wiary w siebie, niską samoocenę. Często zdarza się, że klienci przychodzą na coaching już z konkretnym tematem, nad którym chcą pracować. Są też klienci, którzy utknęli w martwym punkcie. Pragną zmiany, ale nie potrafią określić, czego konkretnie taka zmiana miałaby dotyczyć. W life coachingu stosuje się bardzo często Metodę 10 kluczowych pytań. Jest to ćwiczenie opracowane przez Grahama Aleksandra[5]. Często jest wykorzystywane przez coacha na początku współpracy z klientem. Poniżej zaprezentowano pytania opracowane przez Grahama Aleksandra[6]:

  • Jaki masz cel w życiu prywatnym i zawodowym? (Warto, aby klient tu precyzyjnie nakreślił plany, zamierzenia, podał system wartości: co jest dla Ciebie ważne, czym się kierujesz w życiu, co Cię napędza?).
  • Jaki jest dla Ciebie najważniejszy temat, na którym należałoby się skupić?
  • Co chciałbyś wynieść z sesji z coachem?
  • Jak przedstawia się Twoja obecna sytuacja? (Ważne, by opisać wszelkie aspekty sytuacji w odniesieniu do zmiany, którą chcesz wprowadzić, np. chcę znaleźć równowagę pomiędzy pracą zawodową, a życiem prywatnym. W tym punkcie klient określa, co składa się na jego życie zawodowe i prywatne).
  • Co mógłbyś zrobić? (Czyli klient rozważa różne opcje działania).
  • Gdyby można było cokolwiek zrobić, na co byś się zdecydował? (Można rozważyć różne radykalne rozwiązania wychodzące poza ramy zwyczajowych działań. Celem tego typu techniki jest pobudzenie do kreatywnego myślenia. Często kreowanie szalonych pomysłów naprowadza klienta na rozwiązania „ w zasięgu ręki”).
  • Gdybyś mógł wybrać jedyną najlepszą Twoim zdaniem możliwość, to jak by się ona przedstawiała? (Z powyższych opcji wyławia klient jedną).
  • Jakie są konsekwencje podjęcia danego działania? (Tę wybraną opcję należy przełożyć na konkretne działania).
  • Co zrobisz i kiedy? (Czyli plan klienta krok po kroku).
  • Czy możesz uznać, że czas został efektywnie spożytkowany?

Na rynku polskim wraz z rozwojem coachingu zaczęły się pojawiać różne formy life coachingu, np. coaching rodzicielski, coaching miłosny, rozwodowy, dla nastolatków, od spraw diet, podróży, a nawet coaching od spraw duchowości (spirtual coaching)[7]. Jednak żeby life coaching, czy business coaching były skuteczne i przynosiły wymierne korzyści dla klienta specjaliści z omawianej dziedziny korzystają z różnych metod i narzędzi wykorzystywanych w coachingu, często zaczerpniętych z psychologii i z nauk o zarządzaniu. W kolejnym rozdziale zostały omówione wybrane metody i narzędzia wykorzystywane w coachingu.

 


[1] Sir John Whitmore jest prezesem Performance Consultants International. Przypisuje się mu największy indywidualny wpływ na rozwój coaching u jako roli zawodowej. Po ponad 30 latach działalności w branży coachingowej przyznano mu tytuł „Britain’s Number One Business Coach”. Sir John jest wpływowym myślicielem i autorem w sferze przywództwa, rozwoju organizacji oraz odnawialności w kontekście społecznym i środowiskowym. Jego przełomowa książka „Coaching for Performance”, prezentująca model GROW, jest najbardziej znanym podręcznikiem coachingu na świecie, przetłumaczonym na ponad 20 języków. Sir John pracuje obecnie z wielonarodowymi korporacjami i organizacjami rządowymi, współtworząc kulturę coachingowego stylu zarządzania i przywództwa opartego na wartościach.

[2] S. Monostari, Coaching w biznesie, Magazyn Coaching, wrzesień – październik 2012, s.20-21.

[4] W. Salski, Coaching Kariery, Magazyn Business Coaching, 6/2010, s.14-17.

[5] Graham Aleksander – trener biznesu w Wielkiej Brytani, założyciel największej firmy trenerskiej Alexander Corporation, współautor książki Supercoaching.

[6] S. Monostori, Droga do harmonii, Magazyn Coaching, lipiec – sierpień 2012, s 20-21.

[7] T.Miś-Szczechura, Chcesz sprawniej osiągać cele?,  Poradnik Psychologiczny Polityki „ja my oni” 1/2009, s.68-70.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *